بیوه سیاه ،عروسی که دامادش را می خورد
جثه عنكبوت های ماده از نرها بزرگتر است: غالباً فقط در هنگام ازدواج همدیگر را ملاقات می كنند و عنكبوت نر قبل از عروسی، اقدام به رقص ها و حالات مشخصی در برابر عنكبوت ماده می نماید كه مقصودش جلوگیری از غریزه دشمنی عنكبوت ماده است.lمخصوصا در هنگامی كه آمیزش آنها تمام می شود .
طول عمر این عنکبوت بین یک تا سه ساله و این عنکبوت که سیاه و نوار قرمز بر پشت داره و از جنس نر که تقریبا زرد رنگه بزرگتره !
عنكبوت نرغالباً در لانه باقی می ماند و اقدام به پنهان شدن از عنكبوت ماده می كند، چرا كه می ترسد او را بكشد. كشتن عنكبوت نر بعد از تمام شدن آمیزش جنسی، در بین بسیاری از عنكبوت ها اتفاق می افتد؛ مشهورترین این عنكبوت ها “بیوه سیاه” است.
در برخی از انواع آنها، عنكبوت ماده، عنكبوت نر را رها می كند تا هنگامی كه فرزندان از تخم خارج می شوند، اقدام به قتل او كنند و او را بخورند. در انواع دیگری از عنكبوت، مادر، اقدام به تغذیه فرزندان كوچكش می كند تا این كه بزرگ می شوند و مادرشان را می كشند و می خورند.
عنکبوت بيوه سياه ( Black Widow ) که با نام ( Latrodectus mactans ) نیز نامیده می شود از معروفترين عنکبوتهاي سمي است که گونههاي مختلف آن در سراسر جهان از جمله آسياي ميانه و منطقه مديترانه انتشار دارد. اين عنکبوت در منطقه شمالشرقي ايران (خراسان) با نام عمومي “دلمک ” شناخته ميشود.
این عنکبوت به شدت سمی است؛ محل گزش بسیار دردناک و زهر اون که 15 بار قویتر از زهر مار زنگی است،می تواند به راحتی و ظرف چند دقیقه گوشت قربانی رو مثل اسید حل کرده و مشکلات تنفسی بهمراه داشته باشه. خوشبختانه این عنکبوت رفتار تهاجمی ندارد و تنها در صورتی نیش می زند که تصادفا رویش بنشینید و یا مثلا دستتان را درون گلدانی که سالهاست گوشه حیاط افتاده قرار دهید.
نکته جالب این است که عنکبوت نر بلافاصله بعد از جفت گیری باید پا به فرار بگذارد در غیر اینصورت سریعا توسط جنس ماده شکار می شود و در حقیقت پدر اولین غذای فرزندان خود خواهد بود ! و به همین خاطر عنکبوت ماده همواره بیوه می ماند.
یک بیوه سیاه با بدنی براق و ماده آن دارای شکمی گرد و نر آن شکمی تخم مرغی شکل دارد . اسم ” بیوه سیاه ” از آنجا برای آن انتخاب شده است که معمولا بعد از جفت گیری ماده ، عنکبوت نر را می خورد ! بیوه سیاه فامیلی پر جمعیتی در گونه تریدیدیTheridiidaeدارد ،
عنکبوت ماده اندازه ای بین 8-10 میلیمتر دارد و از روی علامتی شبیه ساعت شنی که روی شکمش است شناخته می شود . بیوه سیاه در آمریکا و شرق هند یافت می شود .
عنکبوتهای جوانتر می توانند توسط باد پراکنده شوند و در یک پدیده توسط بالن ! عنکبوتهای کوچک در نوک گیاهان خود را در اختیار جریان هوا می گذارند تا جابجا شوند .
جفتگیری در این نوع با جفتگیری در دیگر گو.نه های بیوه سیاه مشابه است ، عنکبوت نر دور خودش می چرخد و اسپرمها را در اسپرم وب’sperm web’ قرار می دهد ، عضو تناسلی مملو از اسپرم می شود ، اکنون او لانه را برای یافتن عنکبوت ماده ترک می کند !
بوم شناسی بیوه سیاه :
شبکه تاری بیوه سیاه توده ای و بی قاعده و پیچیده است که از نوعی ابریشم به هم تابیده شده و عنکبوت ماده می تواند در آن پنهان شود .
عنکبوت ماده در بالاترین نقطه قرار گرفته و از کیسه تخمهایش محافظت می کند ،بیشترین گزش انسانها هنگام دفاع این عنکبوت از تخمهایش در برابر حمله رخ می دهد .اندازه عنکبوت نر نصف عنکبوت ماده است ، اما پاهایش درازتر و خالدار است .
چرخه زندگی :
عشق بازی هنگام تعیین محل توسط عنکبوت ماده شروع می شود ، در هنگام جفتگیری عنکبوت نر عضو جنسی را داخل سوراخ کیسه تجمع منی عنکبوت ماده قرار داده و اسپرمها را روی تخمها رها می کند ، عنکبوت ماده می تواند اسپرمها را برای بارور کردن تخمهایی که در آینده تولید خواهد کرد ، نگه دارد ، بعد از عمل جفتگیری نوبت مرحله تغذیه می رسد ، عنکبوت نر غذای عنکبوت ماده را تشکیل می دهد.
عنكبوت بيوه سياه ، مشكي و براق است و يك علامت نارنجي قرمز يا زرد به شكل يك ساعت شني روي شكمش دارد. عنكبوتهاي سياه و خانواده شان تقريبا هر جايي در نيمكره غربي جهان در جاهاي مرطوب و تاريك يافت مي شوند.
مكان هاي مورد علاقشان توده هاي چوب ، كنده هاي درخت ، توده هاي خاكروبه ، انبارها ، باغهاي ميوه و سبزيجات ، درون ديوارهاي سنگي و زير صخره هاست. اگر آنها به داخل خانه بيايند به جاهاي تاريك مي روند مثل گوشه گنجه ديواري ، گاراژ يا پشت لوازم منزل .
آنها به طور طبيعي كمرو هستند و تنها زماني نيش مي زنند كه گرفتار شوند ، احساس خطر نمايند و يا بطور ناگهاني لمس شوند.
نیش بیوه سیاه :
از عنکبوت بیوه سیاه جدا دوری کنید ! نیش آن می تواند سبب اسپاسم و گرفتگی شدید عضلات شکمی شود ، یک نیش از یک بیوه سیاه از دیگر نیشهای حشرات متفاوت است و دو سوراخ بر روی پوست ایجاد می کند . این بهتر است که بعد از گزش جهت تعیین پادزهر عنکبوت را هم به دکتر نشان دهیم .
محل نيش عنكبوت بيوه سياه چه حسي دارد ؟
شخصي كه توسط عنكبوت بيوه سياه گزيده مي شود ممكن است فورا متوجه نشود ، چون جاي گزش گاهي اوقات شبيه سوزش سنجاق است هرچند بعد از 30 تا 40 دقيقه ، محل گزيدگي ورم خواهد كرد و درد شديدي خواهد داشت.
شما پس از گزش عنکبوت بیوه سیاه بايد چکار بكنيد ؟
هر زمان كه شما متوجه شديد توسط عنكبوت بيوه سياه گزيده شده ايد ، به بزرگتر خود بگوئيد . جاي نيش عنكبوت بيوه سياه بندرت مردم را مي كشد ، اما مهم است كه به محض اينكه متوجه شديد مراقبت هاي پزشكي را انجام دهيد زيرا زخمهاي نيش عنكبوت مي تواند شما را به حد نهايت بيمار كند . با كمك يكي از بزرگترها ، محل زخم را با آب و صابون بشوئيد .
سپس يك بسته يخ براي جلوگيري از انتشار زهر عنكبوت روي زخم بگذاريد ، سعي كنيد ناحيه گزيدگي را در سطح بالاتري نگه داريد و آن را تحريك نكنيد : اگر امكانش هست ، يك بزرگسال عنكبوت را بگيرد و با شما به مطب دكتر ببرد.
گرچه معمولا تشخيص عنكبوت بيوه سياه آسان است اما شما مي خواهيد مطمئن شويد كه چه نوع عنكبوتي شما را نيش زده است . منتها مطمئن شويد عنكبوت را آنقدر له نكرده باشيد كه كسي نتواند بگويد كه او چيست.
پزشک پس از گزش بیمار توسط عنکبوت بیوه سیاه چکار بايد بكند ؟
پزشكان افرادي را كه بوسيله عنكبوت بيوه سياه گزيده شده اند با دارو مداوا مي كنند تا به شل شدن عضلات و كاهش درد آنها كمك نمايند .
اگر فردي كه گزيده شده است مشكلات پزشكي اساسي دارد و يا با انواع داروها بهتر نشود ، در اين صورت پزشك پادزهر تجويز مي كند ،
دارويي كه زهر نيش عنكبوت را خنثي مي نمايد.
چگونه از گزيده شدن اجتناب كنيد ؟
بهترين راه براي اجتناب از گزيده شدن توسط عنكبوت بيوه سياه اين است كه در مكانهايي كه آنها دوست دارند زندگي كنند مراقب خود باشيد.
در اطراف توده هاي سنگ يا چوب بازي نكنيد . اگر شما بيرون در حياط با كنده هاي بزرگ و برگها سر و كار داريد ( در حال كار هستيد) دستكش بپوشيد .
پتوها و لباسهايي را كه در اتاق زير شيرواني و يا زير زمين انبار كرديد ، يا اگر آنها در گنجه لباس بوده اند اما براي يك مدت طولاني استفاده نشدند ،حتما موقع استفاده مجدد آنها را تكان دهيد. اگر شما كفشهايتان را در انباري يا گاراژ نگه مي داريد قبل از اينكه آنها را بپوشيد ، تكان دهيد .

پدر خوب
براساس مطالعات دو پروفسور علوم زیستی دانشگاه تورنتور، عنکبوت سیاه نری که جفت ندارد، تنها معیارش برای انتخاب جفت بعدی، عنکبوت مادهای است که خوب تغذیه کرده باشد تا از زنده زنده خورده شدن اجتناب کند.
عنکبوتهای سیاه به این دلیل خیلی شناخته شدهاند که عنکبوت ماده بعد از جفتگیری، جفت خود را میخورد. دانشمندان با مطالعه روی این عنکبوتها دریافتهاند که عنکبوت سیاه نری که جفت ندارد، برای انتخاب جفت به ظاهر عنکبوت ماده نگاه نمیکند، بلکه جفتی را انتخاب میکند که حسابی غذا خورده باشد تا دیگر نیازی به خوردن او بعد از جفتگیری نداشته باشد.
این محققان میگویند: «ما میدانستیم که عنکبوت سیاه نر بیوه به طور طبیعی به دنبال جفتی هستند که به خوبی تغذیه کرده باشد اما هنوز نمیدانستیم این کار را به خاطر انتخاب جفت بهتر انجام میدهد یا به خاطر اینکه زنده زنده توسط عنکبوتهای دیگر خورده نشود».
آنها برای پاسخ این سوال، پاسخدهی عنکبوتهای نر به عنکبوتهای ماده در دو گونه بسیار نزدیک مقایسه کردند: عنکبوت غربی و پشتقرمز استرالیایی.
این دو گونه عنکبوت از آنجا برای مقایسه ایدهآل هستند که هر دو گونه به غیر از چند تفاوت کلیدی، رفتارهای تولید مثلی مشابهی دارند. عنکبوت ماده پشتقرمز حتی اگر گرسنه هم باشد، هیچگاه قبل از جفتگیری، نر خود را نمیخورد. اما بعد از جفتگیری حتما این کار را میکند.
در واقع، عنکبوتهای نر پشتقرمز خودشان پیشمرگ میشوند و برای خورده شدنشان هم مشارکت میکنند و زمانی که میخواهند خورده شوند، هیچ کاری برای جلوگیری از خوره شدنش نمیکنند؛ فقط با این آرزو که دارند پدر میشوند!
این امر در مورد عنکبوتهای نر بیوه سیاه صدق نمیکند و آنها از خورده شدنشان جلوگیری میکنند و برای همین نیز به دنبال عنکبوتهایی میروند که حسابی غذا خورده باشند و دیگر نیازی به خوردن آنها نداشته باشند.
دانشمندان میگویند: «ما متوجه شدیم که عنکبوتهای سیاه نر بیوه به عنکبوتهای مادهای که خوب تغذیه کردهاند، پاسخ جنسی میدهند و از جفتگیری با عنکبوتهای ماده گرسنه اجتناب میکنند. در حالی که عنکبوت پشتقرمز نر هم به عنکبوتهای ماده گرسنه و هم سیر واکنش نشان میدهد».آنها همچنین میگویند: «همین امر نشان میدهد که عنکبوتهای پشتقرمز نر انتخابگر نیستند».
در این مجموعه بیش از 1000مطلب علمی،سلامت،ورزشی،تغذیه،رایانه،... برای علاقه مندان ارائه شده است.